HAYIT (Vitex agnus castus) ve ÇAM BALININ (Marchalina hellenica) RAF ÖMRÜNÜN BELİRLENMESİ

Hayıt ve çam balları üç farklı üretici (doğal) ve üç farklı yerel marketten (ticari) satın alınmış ve bal örnekleri 30 ay oda sıcaklığında depolanmıştır. Balörneklerinin raf ömrü HMF miktarı ve diastaz aktivite indeksleri üzerinden tahmin edilmiştir. HMF oluşumu ve diastaz deaktivasyonu sıfırıncı dereceden kinetik modele uyumlu bulunmuştur. En yüksek HMF oluşum hızı hayıt ballarında 2.674±0.013 mg/kg/ay olarak hesaplanırken en düşük hız çam balında 0.435±0.037 mg/kg/ay olarak belirlenmiştir. Diastaz sayısı bakımından ise, en yüksek (0.613±0.000 DU/kg/ay) ve en düşük (0.318±0.002 DU/kg/ay) deaktivasyon hızı doğal ve ticari hayıt ballarında belirlenmiştir. Balların 30 ay depolanması sonunda HMF bakımından ticari hayıt balı hariç diğer tüm ballar daha uzun raf ömrüne sahip olmuştur. Bu sonuçlar ticari balların raf ömrünün botanik orjin, pH, elektriksel iletkenlik, sıcaklık ve depolamaya bağlı olduğunu göstermektedir.