İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)

Türkiye ekonomisinde cari işlemler açığı en önemli dış ticaret sorunlarından biridir. İhracat hacmi ve ihracat gelirleri arasındaki oranı ifade eden ihracat değer endeksi cari açığın kapatılmasında önemli rol oynamaktadır. Çalışmada ihracat değer endeksi ile yatırımlar arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu kapsamda 1982-2017 yılları arası yıllık ihracat değer endeksi, kamu yatırımlarının gayri safi yurtiçi hasılaya oranı ve özel yatırımların gayri safi yurt içi hasılaya oranı değişkenleri kullanılmıştır. Değişkenler önce Augmented Dickey Fuller Birim Kök Testi ile birim kökten arındırılarak durağan hale getirilmiştir. Ardından değişkenler VAR analizi yarımı ile Granger Nedensellik Testi ve Johansen Eşbütünleşme Testine tabi tutulmuştur. Çalışmada uygulanan Johansen Eşbütünleşme Testine göre; değişkenler uzun dönemde eşbütünleşiktir. Granger Nedensellik Testi sonucuna göre ise; özel yatırımlar ile ihracat değer endeksi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi mevcuttur. Kamu yatırımları ile özel yatırımlar veya ihracat değer endeksi arasında ise herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.