Deprem Etkisindeki Yapıların Sismik Taban İzolasyonu ve Çoklu Ayarlı Kütle Sönümleyici Sistemleri ile Karma Korunması

Deprem öngörülemez ve önlenemez bir gerçektir, can ve mal kaybını en aza indirgemek için tek çaba, yapıyı depreme bağlı kuvvetlere karşı koyacak şekilde tasarlanması ve inşa edilmesidir. Özellikle Kobi, Northridge ve Düzce depremleri gözönünde bulundurulduğunda hastane, okul gibi kamu binalarının ve çok-katlı binaların depreme karşı temel izolatörlerle korunması gerekliliği öngörülmektedir. Yapılar için istenen depreme dayanıklı bir tasarıma ulaşmak için çeşitli girişimlerde bulunulmuştur. Bu girişimler sonucunda, bir deprem sırasında yapısal tepkileri azaltmak için önemli ölçüde faydalı olan önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Farklı deprem yer hareketleri altında tek ayarlı kütle sönümleyici (STMD), çoklu ayarlı kütle sönümleyicileri (MTMD’ler) ve dağıtılmış çoklu ayarlı kütle sönümleyicileri (d-MTMD’ler) kullanılarak, taban izolasyonlu yapıların sismik tepki kontrolünün incelenmesi gerekmektedir.  Bu çalışmada yapı, tabakalı kauçuk mesnetler (LRB), kurşun çekirdekli kauçuk mesnetler (N-Z), sürtünmeli sarkaç sistemi (FPS) ve esnek sürtünmeli taban izolatörü (R-FBI) izolasyon sistemleri ile izole edilmiş ve en üst katta STMD, MTMD’ler ve tabanda MTMD’ler ve katlarda d-MTMD’ler ile donatılmıştır. Ayrıca parametrik çalışma için izolatör zaman periyodu 2 ile 2,5 ve 3 sn arasında değiştirilerek gerçekleştirilmiştir. Tüm STMD durumları için kütle oranı %2, 3, 5 ve %10 olarak kabul edilmiştir. Buna ek olarak, MTMD’ler en üst katın yanı sıra taban üzerine yerleştirilmiş ve izole edilmiş yapının yüksekliği boyunca dağıtılmıştır.