Bilgisayar Destekli Türkçe Tabanlı Medya İçerik Çözümleme Computer Assisted Turkish Based Media Content Analysis

İçerik çözümleme, çözümlenen medya içeriği nesnesine, yani iletişim metnine yönelik, iyitanımlanmış sistematik bir bilgi sorgulama stratejisidir. Araştırma sürecinin ilk aşamalarındanitibaren neyin aranacağının iyi tanımlanmış olması gereklidir. İçerik çözümlemenin kuramsalaçıklamaları kimi zaman uygulamadan farklılık gösterebilir. İçerik çözümlemeye dayalıaraştırmalar ilgili çalışmanın uygun bir temelde gerçekleştirilmesi için lazım olan aşamaları,teknikleri ve süreçleri gerekli kılarken diğer yandan zaman ve işgücünden tasarrufu da gerektirir.Yeditepe Üniversitesi bünyesinde görev yapan bir grup araştırmacı, Türkçe medya içeriği içinbilgisayar destekli bir içerik çözümleme sistemi geliştirme kararına varmışlardır. Geliştirilenproje önerisi, Mayıs 2007’de TÜBİTAK’a 1001 kodlu bilimsel araştırma projesi olarak sunulmuşve 107K209 kodu ile proje olarak destekleme kararı verilmiştir. Projenin amacı, CumhuriyetDönemi Türk Basınının içeriğini çözümleyecek, Türkçe tabanlı bir içerik çözümleme sisteminigeliştirmektir. Bu projeyle geliştirilen Türkçe tabanlı bilgisayar destekli içerik çözümlemesistemiyle, Cumhuriyet Döneminde 1928’den bu yana yeni Türkçe harflerle yayımlanmış olanTürk gazetelerinin içeriklerinin çözümlenmesi için aşılması gereken en önemli altyapı engeliolan Türkçe içeriği çözümleyebilecek bilgisayar destekli sistem ihtiyacı karşılanmıştır. Bu sonuçraporunun amacı, proje hakkında birinci bilimsel bilgi sağlamak ve projenin metodolojik, bilimselve uygulama kaynaklı bulgularını tartışarak ortaya koymaktır. Raporun yapısı bu nedenledaha ziyade betimleyicidir ve tarihsel betimleme, sistem modelleme vb. bilimsel yöntem vetekniklerden yararlanır. İçerik çözümleme, dilbilimsel ve bilgi erişim yöntemleri tartışmanınodağında yer almaktadırlar.Content analysis is a well-described systematic strategy of inquiry to the analyzed mediacontent object, or in other words, to a communication text. From the very beginning of theresearch it must be described what is looked after. Theoretic explanations of content analyses sometimes differ from practical usage. Research based on content analysis, requires steps,techniques and processes to fix the research on an adequate foundation and to save time andwork. A group of researches at Yeditepe University decided to develop a computer assistedcontent analysis system for Turkish media content. The project was proposed to TUBITAK(The Scientific and Technological Research Council of Turkey) in form of a scientific researchproject under the project number 107K209. The project makes use of two scientific methods:Content analysis and information retrieval. In addition to these, quality management isadopted, to reach effective results. All these methodological approaches are driven together asa system design within the systems approach. The purpose of this report is to deliver primaryinformation on the project and to discus methodological, scientific and applied problems andissues related to the project. The nature of the report is descriptive by making use of scientificmethods and techniques such as historical description, systems modeling, and the like. Theapplication of content analysis, linguistic, and information retrieval methodologies will be thefocal point of the discussion.