Turizmin Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkisi (1963-2015)

ÖZET Bu çalışmanın amacı Türkiye’ye gelen turist sayısının ekonomiye etkisini incelemektir. Çalışmada Vektör Otoregresif (VAR) modeli, Dickey -Fuller (ADF), Phillips- Perron (PP) birim kök testleri, Johansen eş - bütünsellik ve Granger nedensellik testleri kullanılmıştır. Çalışma, 1963 - 2015 yılları arasındaki gelen turist sayısı, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) ve GSYİH büyüme hızı değişkenleri kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın bulguları, gelen turist sayısı, GSYİH ve GSYİH büyüme oranı arasında eş bütünsellik olduğunu göstermektedir. Bu sonuç turizm ve ekonomi arasında uzun dönemli bir ilişkiye işaret etmektedir. Granger nedensellik testinden elde edilen bulgular gelen turist sayısının GSYİH ve GSYİH büyüme oranını tek yönlü etkilediğini, tersi bir etkileşimin olmadığı göstermektedir. Bu sonuç Turizm Güdümlü İktisadi Büyüme (TGİB) hipotezini desteklemektedir. Çalışma, aynı zamanda, milli gelire ve ekonomik büyümeye uzun dönemli katkısı bulunan turizm sektörünün ekonomik kalkınmada daha etkin rol oynayabilmesi için sektör temsilcilerinin ve politika yapıcıların birlikte sürdürülebilir turizm politikaları üretmesi gerektiğini de ortaya koymaktadır. Abstract The objective of this paper is to examine the impact of number of tourists on the economic growth of Turkey. In this paper, the Vector Autoregressive (VAR) model, Augmented Dickey-Fuller, (ADF), Phillips-Perron (PP) unit root tests, Johansen cointegration and Granger causality tests were used. The data covers the period from 1963 to 2015 for the number of tourist arrivals (NT), Gross Domestic Product (GDP) and GDP growth rate (GDPGR) variables. Thus, the existence of cointegration among the variables of number of tourist arrivals, Gross Domestic Product and GDP growth rate indicates that there is a long-run relationship among these variables. The findings of Granger causality test indicate the existence of unidirectional causality from the number of tourist arrivals to GDP and GDP growth rate but not vice versa. Hence, the results are in support of tourism-led growth hypothesis for the Turkish economy rather than the growth-led tourism hypothesis. Meanwhile, the findings of this paper have an important contribution for better understanding the role of tourism on the economic growth of Turkey.