Türk Bankacılık Sisteminde Toplam Faktör Verimliliği Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Bu çalışmada, üretkenliğe zaman boyutunu katarak 2003-2015 yıllarında aktif faaliyeti bulunan 17 bankaya ilişkin, teknik etkinlik ve teknik etkinlikteki değişme, teknolojik değişme ve toplam faktör verimliliğindeki değişme endekslerini hesaplayarak bankaların verimlilikleri karşılaştırılmıştır. Yapılan hesaplamalar ve karşılaştırmalar sonucunda yıllar itibariyle bankaların ortalama toplam faktör verimliliğindeki değişimi etkileyen en önemli etkinliğin teknolojik etkinlik olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte toplam faktör verimliliğindeki değişimi etkileyen ikinci önemli unsur ise teknik etkinliğin bileşenlerinden olan ölçek etkinliğidir. Bankacılık sektörünün mevcut teknolojiyi ve teknolojideki yenilikleri takip ettiklerini fakat teknoloji geçişlerinde de ölçeklerini koruyan (uygun ölçekte faaliyet gösteren) bankaların teknolojiyi etkin kullanarak mevcut girdilerle daha fazla çıktı üretebileceği veya fiili çıktılarını daha az girdilerle üretebileceği tespit edilmiştir. 2003-2015 dönemlerine baktığımızda Şekerbank ve Anadolu Bankası dışında diğer bankalar bu süreci iyi yönetmişlerdir. En fazla etkinlik ilerlemesi gösteren banka Citibank olurken; en az ilerleme gösteren banka Şekerbank olmuştur.