Takım Sporlarında Paylaşılan Zihinsel Modeller Ölçeği’nin Türk Sporculara Yönelik Sınanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Takım Sporlarında Paylaşılan Zihinsel Modelin işlevi, ekip üyelerinin takım arkadaşlarınınkilerle tutarlı ve koordineli eylemleri seçmek için bir kaynak olarak kendi iyi yapılandırılmış bilgilerini kullanmalarına izin vermektir. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı bireysel başarıların ekip başarısına dönüşmesi adına Takım Sporlarında Paylaşılan Zihinsel Modeller Ölçeği’nin (TSPZMÖ) Türk sporcularına olarak yönelik sınanmasıdır. Çalışmanın örneklem grubunu uygun örnekleme metoduyla belirlenen ve Türkiye’de farklı amatör liglerde futbol, voleybol, hentbol ve basketbol oynayan yaşları 15 ila 39 arasında değişen (Xyaş=2.60+/-3,64) 330 sporcu oluşturmuştur. Bu araştırma, Gershgoren (2012) tarafından geliştirilen “Shared Mental Models in Team Sports Questionnaire” ölçeğinin faktör yapısı test edilmiş, ölçeğin hem 13 hem de 3 alt boyutlu yapılarının geçerlilik ve güvenirlilik çalışması gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin uyarlanması belirli aşamalardan geçmiştir. Öncelikle dilsel eşdeğerlik çalışması yapılmıştır. Ölçek daha sonra sırasıyla kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği, yakınsak geçerlilik ve ayrışma geçerliliği analizlerine tabii tutularak son şeklini almıştır. Ayrıca ölçeğin güvenirliliğine ise Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayısı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda geçerlik ve güvenirlik testlerinden elde edilen puanlar Takım Sporlarında Paylaşılan Zihinsel Modeller Ölçeği’nin 49 maddeli ve 13 alt boyutlu yapısını desteklemektedir. 3 alt boyutlu yapı için ayrıca yapılan geçerlilik ve güvenirlilik çalışması sonucunda da ölçeğin Türk sporcular için uygun olduğuna karar verilmiştir. Takım Sporlarında Paylaşılan Zihinsel Modeller Ölçeği, paylaşılan zihinsel modellerin genel özelliklerini değerlendirmek ve takım üyelerinin özel ve genel bilişsel yapıları ile etkinlik inançları hakkındaki değerlendirmeleri için kullanılabilir.