Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Elde Edilen Sonuçların Copeland Yöntemiyle Birleştirilmesi ve Karşılaştırılması

دمج ومقارنة النتائج المستخلصة من تقنيات اتخاذ القرار متعدد المعايير باستخدام طريقة كوبلاند

Clicks: 64
ID: 116017
2020
Article Quality & Performance Metrics
Overall Quality
Not rated
Combines reader engagement with the AI quality analysis. This article has not been analysed, so there is no overall score — reader engagement is measured and shown alongside.
AI Quality Assessment
Not analyzed
Mint this article as an NFT
Not yet minted

Create a permanent, verifiable on-chain record of this article on the Scimatic Network. The NFT is held in your Journament account, and you can withdraw it to your own wallet at any time.

5 SUSD one-off · no wallet required
Abstract
Çok kriterli karar verme yöntemleri (ÇKKV), belirli ölçütler doğrultusunda birçok alanda karar verme problemlerinin çözümünde, alternatiflerin sıralanmasında ve en iyi alternatifin seçilmesinde kullanılmaktadır. Aynı seçim ya da sıralama problemlerinde birden fazla ÇKKV yöntemi kullanılabilmekte, kullanılan yöntemlerin sonuçları farklılıklar gösterebilmektedir. Böyle bir durumda sonuçların ortak bir çözüm olarak sunulması karar alınmasına kolaylık sağlayacaktır. Bu çalışmada aynı amaca hizmet eden TOPSIS, GİA, VIKOR ve MOORA referans nokta yöntemlerinden elde edilen sıralama sonuçları Copeland yöntemiyle birleştirilmiş ve tek bir sıralama haline getirilmiştir. Birleştirilen sonuç, COPRAS, MOORA ve ARAS yöntemlerinden elde edilen sonuçlar ile de karşılaştırılmış ve güvenirliği test edilmiştir. Yöntemlerde OECD üyesi 23 ülke alternatif olarak alınmıştır. Dünya Bankası veri tabanından elde edilen, genel kabul görmüş beş kriter bu ülkelerin sıralanmasında kullanılmıştır. Kendi aralarında yüksek korelasyona sahip TOPSIS, GİA ve VIKOR yöntemlerinin sonuçları, birleştirilen sonuçlarla aynı derecede yüksek korelasyona sahiptir. MOORA Referans nokta yöntemi ise hem birleştirilen yöntemler arasında hem de birleşik sıralama sonuçlarıyla düşük uyuma sahiptir. Aynı zamanda birleştirilmeye dahil edilmeyen COPRAS, MOORA ve ARAS yöntemlerinden elde edilen sonuçların hesaplanan birleşik sıralamayla yüksek derecede uyumlu olduğu görülmüştür. Dolayısıyla birleştirme işleminin, belirli referans değerine göre sıralama yapan yöntemleri belirli referans değerinden etkilenmeyerek sıralama yapan yöntemlere yaklaştırdığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme, Birleştirme, Normalizasyon, Copeland Yöntemi, OECD JEL Sınıflandırması: C02, C44
تُستخدم طرائق اتخاذ القرار متعدد المعايير (MCDM) في حل مشكلات اتخاذ القرار وترتيب البدائل واختيار البديل الأفضل في العديد من المجالات وفقًا لمعايير محددة. ويمكن استخدام أكثر من طريقة من طرائق اتخاذ القرار متعدد المعايير في مشكلات الاختيار أو الترتيب ذاتها، وقد تُظهر نتائج الطرائق المستخدمة تباينات فيما بينها. وفي مثل هذه الحالة، فإن تقديم النتائج كحل مشترك من شأنه أن يسهل عملية اتخاذ القرار. في هذه الدراسة، جرى دمج نتائج الترتيب المستخلصة من طرائق TOPSIS وGİA (التحليل العلائقي الرمادي) وVIKOR وMOORA لنقطة المرجع، والتي تخدم الغرض نفسه، باستخدام طريقة كوبلاند (Copeland) وصياغتها في ترتيب موحد. كما قُورنت النتيجة المجمعة بالنتائج المستخلصة من طرائق COPRAS وMOORA وARAS واختُبرت موثوقيتها. واعتُمدت 23 دولة عضو في منظمة التعاون الاقتصادي والتنمية (OECD) كبدائل في هذه الطرائق. واستُخدمت خمسة معايير مقبولة عمومًا ومستخرجة من قاعدة بيانات البنك الدولي في ترتيب هذه الدول. وأظهرت نتائج طرائق TOPSIS وGİA وVIKOR، التي تتسم بارتباط عالٍ فيما بينها، ارتباطًا عاليًا بالدرجة نفسها مع النتائج المجمعة. في حين أظهرت طريقة نقطة المرجع لـ MOORA توافقًا منخفضًا سواء بين الطرائق المجمعة أو مع نتائج الترتيب المجمع. وفي الوقت نفسه، تبيّن أن النتائج المستخلصة من طرائق COPRAS وMOORA وARAS، التي لم تُدرج في عملية التجميع، تتوافق بدرجة عالية مع الترتيب المجمع المحسوب. وعليه، يمكن القول إن عملية التجميع تُقرّب الطرائق التي ترتّب البدائل وفقًا لقيمة مرجعية محددة من الطرائق التي تُجري الترتيب دون التأثر بقيمة مرجعية محددة. الكلمات المفتاحية: اتخاذ القرار متعدد المعايير، التجميع، التسوية (التطبيع)، طريقة كوبلاند، OECD تصنيف JEL: C02, C44
Reference Key
arslan2020yönetimÇok Use this key to autocite in the manuscript while using SciMatic Manuscript Manager or Thesis Manager
Authors
Journal yönetim ve ekonomi: celal bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari bilimler fakültesi dergisi
Year 2020
DOI
10.18657/yonveek.540125
URL
Keywords

Citations

No citations found. To add a citation, contact the admin at info@scimatic.org

No comments yet. Be the first to comment on this article.