IĞDIR İLİ ŞARTLARINDA YETİŞTİRİLEN BAL ARILARINDA VERİMİNİ ETKİLEYEN BAZI FAKTÖRLER

Bu çalışma, Iğdır ilinde arı yetiştiriciliği ile üretim yapan ve geçimini bu faaliyetten sağlayan arıcılık işletmelerinde yetiştiricilik özelliklerinin belirlenerek, bölge arıcılığının sorunlarına çözüm önermek, geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 93 yetiştirici ile anket yapılmış olup, elde edilen veriler sayı ve yüzdelik olarak ifade edilmiş ve analitik değerlendirme için c 2 testi kullanılmıştır. Yapılan değerlendirmelerde yetiştiricilerin ortalama tecrübe 20.10 yıl İşletmelerde ortalama arılı kovan sayısı 115.9 adet işletme -1 olup, hepsi modern kovan tipindedir. Yetiştiricilerinin ortalama 20.10 yıl arıcılık tecrübesine sahip oldukları ve yaş ortalamalarının 51.82 olduğu belirlenmiştir. Kolonilerin sönme oranları Merkez, Tuzluca ve genel olarak %46.8, %34.5 ve %39.6 olarak belirlenmiştir. Koloni kayıpları için kışlama, ana arı kaybı, kovan idaresi ve iklim faktörlerinden kaynaklanmaları sırasıyla %24.7, %20.4,  %19.4 ve %14.0 olarak tespit edilmiştir. Hastalık ve zararlılardan kaynaklanan koloni kayıplarını ise sırlarıyla %15.1 ve %6.5 olarak belirtmişlerdir. İşletmelerde yavru çürüklüğü ve varroa mücadelesi yapılma oranı sırasıyla %39.8 ve %96.8 olarak belirlenmiş olup, varroa mücadelesinde %73.3 oranında Rulamit, %10.0 oranında organik asit ve %5.6’sında ise formik asit kullanıldığı belirlenmiştir. Yetiştiricilerin %82.8’i iklim faktörlerinin bal verimini etkilediklerini bildirmişlerdir. Yetiştiricilerin beyan ettikleri diğer sebepler ise %3.2 oğul verme ve arıların kovanları terk etmeleri, %4.3’ü aynı bölgede fazla arılı kovanların bulunmasını ve %4.3’ü ise arılara bakım ve beslemenin bal verimini etkilediğini bildirmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada iklim ve çevre faktörleri dikkate alınarak, sağlıklı ve verimli koloniye sahip olmak için koloni kontrollerin, ana arı değişiminin, mevsimsel uygulamaların düzenli yapılması ve ballı bitkilerin yoğun olduğu yerlere arıların götürülmesi gerektiği tespit edilmiştir.